by Halil İnalcık, 2009, 09.08.2025

Aşağı yukarı askerliğin 95 günü. Acemi birliğinden beridir okuduğum bu kitabı sonunda bitiriyorum. Askerliğin bunaltıcı sıkıcılığı altında bu kitabın akademik sıkıcılığı hiçbir şey gibi geldi, kitabın sıkıcılığı eridi gitti. Kitaptan büyük bir zevk duymadım ama bazı kısım sürekli kafamı kurcaladı. Mesela alpler-alperenler arasındaki fark. Alplerle dolu bir yerde kendimi alperen gibi görmek fikri askerliğime hükmetmeye başladı. Burası aslında temel fikriyle alpliğin yeri olması gerekirken; normalleşmiş monotonluğun yeşil kılıflısı, içi boşaltılmaya çalışılan bir zorunluluğun köhneleşmiş bir versiyonu olarak alplikten çok insanın alperenliğine oynuyor burası.

Kitabı aynı askerliğimi yaptığım gibi hatırlamadan okudum. Nasıl bana 2 saat önce ne oldu diye sorsan hatırlamıyorum diyeceksem, 5 sayfa önce ne okudun desen cevabım yine hatırlamıyorum olacak. Bu yalancıktan ya da bir şeylerden kaçmak için söylenen bir hatırlamıyorum değil. Tüm samimiyetimle hatırlamıyorum. Askerliğin bana ilk etkisi kısa süreli hafızamı yok etmesi oldu. Monotonluk ve tekrar o kadar hakim ki bir şeyleri hatırlamanın değeri yok zaten. Buradan hareketle askerde kitap okumak harbiden aptalca bir eylem diyebilirim sanırım. Çünkü askerlik pek çok açıdan aptallaşman gereken bir yer. Kitap okumak aptallaşmaya zıt doğası sebebiyle askerlikle çelişen, aptal olması gereken askeri aniden sorgulamanın kuyularına iten ve o kuyuda da bırakan tehlikeli hatta ölümcül bir eylem. Her şeyi olduğu gibi kabul etmek ve emredersiniz demek her zaman en doğru seçenek.

Şimdi benim için geriye tek bir şey kalıyor. Bu kaldığım karanlık kuyuda okuyacak yeni bir kitap bulmak.